Botoks, wypełniacze, peelingi chemiczne czy zabiegi laserowe stały się niemal tak powszechne jak wizyta u fryzjera. Prawo jednak nie zawsze za tym nadąża. Na początku listopada 2026 roku Komisja Nauki i Technologii brytyjskiej Izby Gmin opublikowała raport, w którym ostro oceniła tamtejsze przepisy dotyczące kosmetyków i zabiegów upiększających, nazywając je „zagmatwanym bałaganem”. Choć dokument dotyczy Wielkiej Brytanii, jego wnioski są ważną lekcją dla każdego, kto korzysta z zabiegów estetycznych.
Co zarzucają posłowie?
Według komisji regulacje nie nadążyły za rozwojem nowych procedur, a rząd działał zbyt wolno, przez co pacjenci doznają szkód, których można było uniknąć. Posłowie podkreślają, że zabiegi niechirurgiczne – m.in. wypełniacze, iniekcje toksyny botulinowej, terapie laserowe, preparaty rozjaśniające skórę i peelingi chemiczne – nie są w Wielkiej Brytanii regulowane jako osobna kategoria, a wykonujący je często mogą pracować po niewielkim przeszkoleniu.
Szczególnie niepokojący jest przykład toksyny botulinowej. Sam preparat jest dostępny wyłącznie na receptę, ale przepisy nie określają, kto może go podawać. Z danych zgłaszanych przez pacjentów wynika, że około 28% zabiegów z botoksem wykonują osoby bez uprawnień do wystawiania recept.
Zakupy online i zgłaszanie powikłań
Raport zwraca uwagę, że preparaty do iniekcji coraz łatwiej kupić w internecie, a promują je influencerzy. Komisja chce, by platformy sprzedażowe odpowiadały za bezpieczeństwo oferowanych produktów i ponosiły realne kary za uchybienia. To problem znany także w Polsce – pisaliśmy już o tym, czym grozi zakup wyrobów medycznych na aukcjach internetowych.
Posłowie ocenili też, że system zgłaszania szkód po kosmetykach „zawodzi z obu stron”. Proponują jeden, dobrze rozpropagowany punkt kontaktowy, w którym zarówno konsumenci, jak i lekarze mogliby zgłaszać niepożądane reakcje.
Licencje, szkolenia i luki w badaniach
Najważniejszy postulat to wdrożenie systemu licencjonowania, zaproponowanego po raz pierwszy już 14 lat temu, oraz obowiązkowych krajowych standardów szkolenia osób wykonujących zabiegi. Eksperci przesłuchiwani przez komisję sugerowali, by podawanie toksyny botulinowej ograniczyć do odpowiednio wykwalifikowanych lekarzy, lekarzy dentystów i pielęgniarek z uprawnieniami do przepisywania leków.
Komisja wskazuje również na luki w badaniach nad produktami używanymi głównie przez czarnoskóre kobiety, takimi jak chemiczne prostownice i relaksery do włosów. Zauważa, że branża – warta 5,7 mld funtów – w 85% należy do kobiet, a lekceważenie jej regulacji ma według autorów raportu podłoże seksistowskie i rasistowskie.
Brytyjski resort zdrowia w październiku rozpoczął konsultacje w sprawie ograniczenia „zabiegów kosmetycznych wysokiego ryzyka” do wykwalifikowanych profesjonalistów, m.in. lekarzy, dentystów i części pielęgniarek. Konsultacje potrwają do stycznia 2027 roku. Przewodnicząca komisji Chi Onwurah podkreśla jednak, że potrzebne są działania, a nie tylko kolejne konsultacje.
Co to oznacza dla Ciebie?
- Sprawdzaj kwalifikacje osoby wykonującej zabieg – zapytaj o wykształcenie, szkolenia i doświadczenie z konkretną procedurą.
- Pytaj o preparat – jego nazwę, producenta i pochodzenie. Nie kupuj preparatów do iniekcji na własną rękę w internecie.
- Zwracaj uwagę na reklamy w mediach społecznościowych – popularność zabiegu u influencerów nie mówi nic o jego bezpieczeństwie.
- Zgłaszaj niepokojące objawy po zabiegu od razu osobie, która go wykonała, i lekarzowi.
Przed decyzją o zabiegu z zakresu medycyny estetycznej warto skonsultować się z lekarzem dermatologiem lub doświadczonym kosmetologiem, który oceni, czy dana procedura jest dla Ciebie odpowiednia.
Najczęściej zadawane pytania
Czy raport brytyjskich posłów zmienia przepisy w Polsce?
Nie. Raport dotyczy wyłącznie przepisów obowiązujących w Wielkiej Brytanii i nie jest aktem prawnym. Jego wnioski pokazują jednak, na jakie ryzyka warto zwracać uwagę, wybierając zabiegi estetyczne niezależnie od kraju.
Kto według raportu powinien podawać toksynę botulinową?
Eksperci przesłuchiwani przez komisję zaproponowali, by podawanie toksyny botulinowej ograniczyć do odpowiednio wykwalifikowanych lekarzy, lekarzy dentystów i pielęgniarek z uprawnieniami do przepisywania leków. Obecnie w Wielkiej Brytanii przepisy nie określają, kto może wykonywać takie iniekcje, choć sam preparat jest na receptę.
Czy można bezpiecznie kupić preparaty do iniekcji w internecie?
Raport zwraca uwagę, że takie preparaty coraz łatwiej kupić online, a platformy sprzedażowe nie odpowiadają za ich bezpieczeństwo. Komisja chce to zmienić i wprowadzić kary za uchybienia. Preparatów do iniekcji nie należy kupować ani podawać samodzielnie.
Co zrobić, jeśli po zabiegu pojawią się niepokojące objawy?
Należy jak najszybciej skontaktować się z osobą, która wykonała zabieg, oraz z lekarzem, np. dermatologiem. Brytyjscy posłowie uznali, że obecny system zgłaszania powikłań nie działa dobrze, dlatego proponują jeden wspólny punkt zgłoszeń dla pacjentów i lekarzy.
